Patrona Halil


yeniçeri, asker


Tarihe, Patrona Halil Ayaklanması, Patrona Vakası ya da Patrona İsyanı olarak geçen ve Lale Devri'nin kapanmasıyla sonuçlanan olayın baş kahramanıdır.

Arnavutluk sınırları içinde olan Horpeşte'de doğdu. Uzun zaman leventlik ve Rumeli'de yeniçerilik yaptı. Kaptanıderya'nın üç yardımcısından biri olan Patrona adı, ona bu görevde bulunduğundan değil, hemşehrilerinin verdiği lakaptan ileri gelir. 1720'de Vidin'de bir ayaklanmaya önderlik eder. İstanbul'a döndükten sonra pek çok yeniçeri gibi esnaflık, tellaklık yapmaya başlar. Gündüzleri sokak sokak dolaşarak yüsük, iğne ve iplik satmakta, akşamları ise kazandığı parayı Galata meyhanelerinde harcayarak hayatını sürdürmekteydi. Bu sırada bir cinayet işledi. Galata Voyvodası tarafından tutuklanmasına rağmen Kaptanıderya Mustafa Paşa'nın araya girmesiyle bağışlandı.

28 Eylül 1730'da başlayan ve Damat İbrahim Paşa'nın idamı, III. Ahmed'in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan isyanda ön planda yer alır. Bu isyanın arkasında, Damat İbrahim Paşa'nın hasımlarının olduğu söylenir. Memleketi uzun süre meşgul eden, bir çok kişinin ölümüne sebep olan ayaklanma hareketi sonucunda, Patrona Halil bir takım tavizler elde eder. İstanbul'da yüzlerce evi yakar, haraç toplar, vermeyenleri öldürür. Ayrıca devlet kademelerindeki atamalarda söz sahibi olur. Bir süre sonra, Sultan I.Mahmut ve Kaptanıderya Mehmet Paşa'nın planı sonrası, kendisine rütbe verileceği gerekçesiyle saraya çağırılarak öldürülür.